अनेक प्रवाशांचे कार्ड अद्याप अपूर्ण; महिला, ज्येष्ठ नागरिकांसह कर्मचारीही त्रस्तने; टवर्कअभावी ग्रामीण भागात अडचणी
फुलचंद भगत, वाशिम : महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाच्या (एसटी) विविध योजना व प्रवासी सुविधांसाठी स्मार्ट कार्ड, पास आणि डिजिटल प्रणालीचा वापर केला जात आहे. मात्र, या प्रणालीतील तांत्रिक अडचणींमुळे ग्रामीण भागातील प्रवाशांच्या अडचणी दिवसेंदिवस वाढत असल्याचे चित्र आहे.
कार्ड असूनही ते चालत नसणे, कार्ड तयार होण्यास विलंब, कार्ड डाउनलोड न होणे, ऑनलाइन प्रक्रिया अपूर्ण राहणे आणि मोबाईल नेटवर्कची समस्या यामुळे महिला, ज्येष्ठ नागरिक, विद्यार्थी तसेच नियमित एसटी प्रवाशांना मोठ्या गैरसोयीला सामोरे जावे लागत आहे.अनेक प्रवाशांनी कार्डसाठी आवश्यक प्रक्रिया पूर्ण केली असली तरी त्यांचे कार्ड अद्याप पूर्ण झालेले नाही. काही प्रवाशांचे कार्ड डाउनलोड होत नसल्याच्या, तर काहींचे कार्ड प्रत्यक्ष प्रवासाच्या वेळी कार्यरत होत नसल्याच्या तक्रारी आहेत. त्यामुळे कार्डची प्रक्रिया वेळेत पूर्ण न झाल्यास संबंधित प्रवाशांना एसटीच्या सवलती व सुविधांपासून वंचित राहावे लागण्याची भीती निर्माण झाली आहे.
*कार्ड अपूर्ण असल्याने प्रवाशांमध्ये संभ्रम*
कार्डची प्रक्रिया नेमकी कोणत्या टप्प्यावर आहे, कार्ड कधी कार्यान्वित होणार आणि कार्ड चालत नसल्यास प्रवासाच्या वेळी कोणती पर्यायी व्यवस्था उपलब्ध आहे, याबाबत अनेक प्रवाशांना स्पष्ट माहिती मिळत नसल्याने संभ्रम निर्माण होत आहे. परिणामी, प्रवाशांना वारंवार एसटी स्थानकांवर जावे लागत असून त्यांचा वेळ आणि पैसा खर्च होत आहे.
*‘महिला सन्मान’ योजनेचा लाभ घेताना अडथळे*
महिलांना एसटी प्रवासात सवलत मिळावी यासाठी राबविण्यात येणाऱ्या ‘महिला सन्मान’ योजनेचा लाभ प्रत्यक्ष प्रवासात सुलभपणे मिळावा, अशी अपेक्षा आहे. मात्र कार्ड व तिकीट प्रणालीतील तांत्रिक अडचणींमुळे महिलांना प्रवासाच्या वेळी अडथळ्यांना सामोरे जावे लागत असल्याच्या तक्रारी पुढे येत आहेत. त्यामुळे महिला सन्मान योजनेचा लाभ कोणत्याही तांत्रिक अडथळ्याविना मिळेल, अशी व्यवस्था करण्याची मागणी होत आहे.
*ज्येष्ठ नागरिकांचीही मोठी गैरसोय*
कार्ड, ऑनलाइन प्रक्रिया आणि डिजिटल सुविधांमधील अडचणींचा मोठा फटका ज्येष्ठ नागरिकांना बसत आहे. तांत्रिक प्रक्रिया समजून घेणे, कार्ड डाउनलोड करणे किंवा ऑनलाइन तक्रार नोंदविणे त्यांच्यासाठी अनेकदा कठीण ठरते. प्रवासाच्या वेळी कार्डमध्ये अडचण निर्माण झाल्यास त्यांना अधिक त्रास सहन करावा लागत आहे.
*ग्रामीण भागात नेटवर्कची समस्या गंभीर*
ग्रामीण आणि दुर्गम भागातील अनेक गावांमध्ये मोबाईल नेटवर्कची समस्या कायम आहे. डिजिटल तिकीट किंवा कार्ड प्रणालीसाठी नेटवर्क आवश्यक असताना नेटवर्क उपलब्ध नसल्यास व्यवहारात अडथळे निर्माण होतात. त्यामुळे ग्रामीण भागातील एसटी स्थानकांवर स्थिर नेटवर्क, इंटरनेट सुविधा आणि आवश्यक तांत्रिक साधने उपलब्ध करून देण्याची गरज आहे.कर्मचाऱ्यांवरही वाढतोय ताणया तांत्रिक समस्यांचा सामना केवळ प्रवाशांनाच करावा लागत नसून एसटीचे चालक, वाहक आणि स्थानकावरील कर्मचारीही त्रस्त झाले आहेत. कार्ड किंवा डिजिटल प्रणालीमध्ये अडचण निर्माण झाल्यानंतर प्रवाशांकडून कर्मचाऱ्यांकडे विचारणा केली जाते; मात्र अनेक वेळा तात्काळ उपाय उपलब्ध नसल्याने कर्मचारीही संभ्रमात पडतात. परिणामी प्रवासी आणि कर्मचारी यांच्यात गैरसमज निर्माण होण्याची शक्यता वाढते.कर्मचाऱ्यांना मोबाईल व तांत्रिक सुविधा देण्याची मागणीग्रामीण भागातील नेटवर्कच्या समस्या लक्षात घेता एसटीच्या संबंधित कर्मचाऱ्यांना शासनाच्या वतीने आवश्यक मोबाईल उपकरणे, इंटरनेट सुविधा आणि तांत्रिक साधने उपलब्ध करून द्यावीत, अशी मागणी होत आहे. त्यामुळे कार्ड, पास आणि डिजिटल तिकीट प्रणालीतील अडचणींचे तातडीने निराकरण करण्यास मदत होऊ शकते.
*लांब पल्ल्याच्या फेऱ्यांमध्ये प्रवाशांची कोंडी*
ग्रामीण भागातून लांब पल्ल्याच्या मार्गावर धावणाऱ्या एसटी बसमध्ये प्रवास करताना कार्ड किंवा डिजिटल प्रणालीमध्ये अडचण आल्यास प्रवाशांसमोर पर्यायी व्यवस्था उभी करणे कठीण होते. अनेक गावांमध्ये नेटवर्क नसणे, स्थानकांवर पुरेशा सुविधा उपलब्ध नसणे आणि लांबच्या फेऱ्यांमुळे तातडीने मदत मिळण्यात अडचणी येणे, अशा समस्या प्रवाशांना जाणवत आहेत.
*प्रलंबित कार्ड प्रक्रिया तातडीने पूर्ण करण्याची मागणी*
ज्या प्रवाशांचे कार्ड अद्याप पूर्ण झालेले नाही किंवा डाउनलोड होत नाही, त्यांची प्रक्रिया तातडीने पूर्ण करावी. कार्ड तयार होईपर्यंत संबंधित प्रवाशांना सवलतीच्या प्रवासापासून वंचित ठेवू नये आणि पर्यायी व्यवस्था उपलब्ध करून द्यावी, अशी मागणी प्रवासी वर्गातून होत आहे.एसटी महामंडळाने तातडीने उपाययोजना कराव्यातएसटी महामंडळाने कार्ड व पास प्रणालीची तांत्रिक तपासणी करून कार्ड तयार होणे, डाउनलोड होणे आणि प्रत्यक्ष बसमध्ये स्वीकारले जाणे या संपूर्ण प्रक्रियेत सुसूत्रता आणावी. ग्रामीण भागातील नेटवर्क समस्या सोडविण्यासाठी संबंधित यंत्रणांशी समन्वय साधावा. तसेच प्रत्येक आगार व स्थानकावर प्रवाशांना तातडीने मार्गदर्शन मिळण्यासाठी प्रभावी तक्रार निवारण कक्ष व मदत व्यवस्था उपलब्ध करून द्यावी.एसटी ही ग्रामीण भागातील नागरिकांच्या दैनंदिन जीवनातील अत्यंत महत्त्वाची सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था आहे. त्यामुळे महिला, ज्येष्ठ नागरिक, विद्यार्थी, कर्मचारी आणि सर्वसामान्य प्रवाशांच्या अडचणी दूर करून डिजिटल कार्ड व्यवस्था प्रवाशांसाठी सोयीची व विश्वासार्ह करावी, अशी मागणी प्रवासी वर्गातून जोर धरत आहे.
